Η πανδημία COVID‑19 προκάλεσε βαθιές αλλαγές στην καθημερινότητα και τη συναισθηματική ισορροπία παιδιών, εφήβων και γονιών. Τα παρατεταμένα περιοριστικά μέτρα, η κοινωνική απομόνωση, η τηλεκπαίδευση και η αβεβαιότητα ενίσχυσαν σημαντικά τα επίπεδα άγχους, κατάθλιψης και συναισθηματικής δυσφορίας. Οι επιπτώσεις ήταν εντονότερες σε οικογένειες με παιδιά που είχαν ήδη νευροαναπτυξιακές ή ψυχολογικές δυσκολίες.
Επιπτώσεις σε Παιδιά και Εφήβους
Έρευνες καταγράφουν σημαντική αύξηση ψυχικών δυσκολιών κατά την περίοδο της πανδημίας:
- Άγχος: αύξηση νοσηλειών εφήβων 11–17 ετών κατά 57,4%
- Κατάθλιψη: αύξηση κατά 48%
- Αυτοτραυματισμός: αύξηση κατά 44,2%
Παιδιά και έφηβοι βίωσαν:
- έντονη μοναξιά και κοινωνική απομόνωση
- διαταραχές ύπνου
- ευερεθιστότητα και συναισθηματικές μεταπτώσεις
- μείωση κινήτρων και σχολικής επίδοσης
- αυξημένο άγχος για υγεία, σχολείο και κοινωνικές σχέσεις
Παιδιά με νευροαναπτυξιακές διαταραχές
Ιδιαίτερα τα παιδιά με αυτισμό παρουσίασαν:
- αυξημένη υπερκινητικότητα
- εντονότερες στερεοτυπίες
- δυσκολία προσαρμογής στις αλλαγές
- αυξημένο γονεϊκό στρες
Επιπτώσεις στους Γονείς
Οι γονείς βρέθηκαν αντιμέτωποι με πολλαπλές απαιτήσεις: εργασία από το σπίτι, φροντίδα παιδιών, τηλεκπαίδευση και οικονομική αβεβαιότητα.
Συχνά αναφέρθηκαν:
- υψηλά επίπεδα άγχους
- κατάθλιψη
- εξουθένωση (burnout)
- αυξημένο στρες σε γονείς παιδιών με ειδικές ανάγκες
- επιδείνωση της οικογενειακής δυναμικής
Η παρουσία παιδιών στο σπίτι, ειδικά μικρών, συνδέθηκε με αυξημένα ποσοστά καταθλιπτικών συμπτωμάτων στους γονείς.
Κύρια Συμπτώματα που Παρατηρήθηκαν
Σε παιδιά
- άγχος
- μοναξιά
- διαταραχές ύπνου
- αλλαγές στη συμπεριφορά
Σε εφήβους
- αυτοκτονικός ιδεασμός
- αυτοτραυματισμός
- συναισθηματική αστάθεια
- κοινωνική απόσυρση
Συμπτώματα Άγχους σε Εφήβους μετά την Πανδημία
Τα πιο συχνά συμπτώματα άγχους που καταγράφηκαν:
- Νευρικότητα / αίσθημα αγωνίας: 52,5%
- Δυσθυμία / ακεφιά: 50,8% (σε άλλες μελέτες ~35,4%)
- Δυσκολία στον ύπνο: 29,5%
- Σωματικά συμπτώματα: πονοκέφαλοι, ζαλάδες, μυϊκή ένταση
- Υπερβολική ανησυχία για σχολείο, υγεία, κοινωνικές σχέσεις
- Μοναξιά: 17,1% των εφήβων αναφέρει έντονη αίσθηση απομόνωσης
Διαφορές Συμπτωμάτων Άγχους ανά Φύλο
Οι έρευνες δείχνουν σαφείς διαφοροποιήσεις:
| Φύλο | Συχνά Συμπτώματα | Χαρακτηριστικά |
| Κορίτσια | Σωματικά συμπτώματα (πονοκέφαλοι, ναυτία), έντονη ανησυχία, δυσθυμία | Υψηλότερη συχνότητα, εσωτερικευμένα συμπτώματα |
| Αγόρια | Ευερεθιστότητα, επιθετικότητα, αποφυγή | Χαμηλότερη συχνότητα, εξωτερικευμένα συμπτώματα |
Τα κορίτσια τείνουν να στρέφουν το άγχος προς τα μέσα (εσωτερικευμένα), ενώ τα αγόρια το εκφράζουν προς τα έξω (εξωτερικευμένα).
Πηγή: https://clicktotherapy.gr/blog/simptomata-agxodis-diataraxi-se-paidia/
